ปัญหาหนี้ครัวเรือนไทยจึงไม่ได้ดูน่าวางใจได้อย่างที่แนวโน้มตัวเลขภาพรวมปรับลดลง ที่สำคัญยังไม่ได้สะท้อนอีกมุมหนึ่งของหนี้ที่เกิดจากแหล่งเงินกู้นอกระบบที่ฝังลึกในสังคมไทยมายาวนาน&nbsp;การเลือกตั้งใหญ่ปี 2566 ใกล้เข้ามาทุกขณะ หลายสายตาคงจับจ้องอยู่กับนโยบายที่พรรคการเมืองต่างทยอยนำออกมาหาเสียงโดยเฉพาะช่วงโค้งสุดท้าย แน่นอนว่าหนึ่งในนโยบายที่นำมาพูดถึงมากที่สุดทุกยุคสมัยคงหนีไม่พ้นนโยบายแก้ไขปัญหาหนี้ครัวเรือน ซึ่งปัจจุบันนับเป็นวาระแห่งชาติที่ต้องได้รับการแก้ไขอย่างจริงจังและเร่งด่วนสัดส่วนหนี้ครัวเรือนไทยต่อ GDP ณ ไตรมาส 4 ปี 2565 อยู่ที่ 86.9% ปรับลดลงมาต่อเนื่อง 4 ไตรมาสติดต่อกัน จากที่เคยทะยานขึ้นไปอยู่ระดับสูงสุดที่ 90.8% ในช่วงต้นปี 2564 ทำให้ในภาพรวมเมื่อดูผิวเผินคงพอพูดได้ว่าสถานการณ์หนี้ครัวเรือนไทยเริ่มคลี่คลายลงบ้างแล้วแต่คำถามสำคัญคือตัวเลขที่ปรับดีขึ้นนี้สะท้อนสถานการณ์ปัญหาหนี้ครัวเรือนไทยได้ดีเพียงใด บทความนี้จึงอยากชวนติดตามสถานการณ์หนี้ครัวเรือนไทยหลังเศรษฐกิจเริ่มฟื้นตัวผ่านพ้นวิกฤติ COVID-19 รวมถึงแนวโน้มและความท้าทายข้างหน้าที่รอรัฐบาล(ใหม่)อยู่สถานการณ์หนี้ครัวเรือนที่ "เหมือน" จะดีขึ้น?การลดลงของสัดส่วนหนี้ครัวเรือนต่อ GDP ในช่วงที่ผ่านมาสาเหตุหลักไม่ได้มาจากยอดคงค้างหนี้ครัวเรือนที่ชะลอตัวลง แต่เป็นผลจากการฟื้นตัวของเศรษฐกิจและปัจจัยด้านราคาตามเงินเฟ้อที่เร่งตัวสูงขึ้น ทำให้มูลค่า GDP เติบโตเร็วกว่าหนี้ครัวเรือนในทางตรงกันข้าม หากพิจารณามูลค่าหนี้ครัวเรือนกลับพบว่าเพิ่มขึ้นมาอยู่ในระดับสูงราว 15.1 ล้านล้านบาท ในไตรมาส 4 ปี 2565 หรือขยายตัว 3.7% เทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อน1 ทั้งนี้แม้สินเชื่อส่วนบุคคลอาจขยายตัวชะลอลงบ้างแต่ถือว่ายังขยายตัวสูงแนวโน้มการกู้ยืมเพื่อใช้จ่ายทดแทนการขาดสภาพคล่องในภาวะรายได้ฟื้นตัวช้าไม่ทันรายจ่ายที่กล่าวมานี้ สอดคล้องกับผลสำรวจ SCB EIC Consumer Survey 25662 ที่พบว่านับตั้งแต่เกิดวิกฤติโควิด มีผู้บริโภคมากถึง 40% ที่ไม่เคยมีหนี้ในช่วงก่อนหน้ากลับมีภาระหนี้มากขึ้น หรือเรียกได้ว่าเป็น &ldquo;กลุ่มหนี้หน้าใหม่&rdquo; อีกทั้งยังพบว่าจากปัญหาค่าครองชีพปรับสูงขึ้นต่อเนื่องในขณะที่รายได้ผู้บริโภคส่วนใหญ่เพิ่งทยอยฟื้นตัวส่งผลให้ผู้บริโภคประมาณ 80% ตอบว่าประสบปัญหารายได้ไม่พอรายจ่ายในช่วง 6 เดือนที่ผ่านมา ซึ่งตัวเลขนี้เพิ่มขึ้นอย่างมากหากเทียบกับผลสำรวจในปีก่อนที่พบว่า ผู้บริโภคราว 60% ต้องเผชิญกับปัญหาเดียวกันนี้ได้รับผลกระทบต่อเนื่องโดยตรงต่อความสามารถในการออมโดยผู้บริโภคกลุ่มนี้เกือบครึ่งหนึ่งไม่สามารถเก็บออมรายเดือนได้เลย โดยเฉพาะกลุ่มที่มีรายได้น้อยไม่เกิน 15,000 บาทต่อเดือนมีเพียงแค่ 7% ที่สามารถเก็บออมได้ทุกเดือน ทำให้ครัวเรือนเหล่านี้มีสภาพคล่องรองรับค่อนข้างน้อย และมีความเสี่ยงที่จะก่อหนี้เพิ่มขึ้นในอนาคต<figure><picture> <source srcset="https://static.thairathaws.store/media/Dtbezn3nNUxytg04aiHuzuI7mzBsoakdodwyXTuwu5uelw.webp" type="image/webp" class="img-responsive img-center" loading="lazy" alt="" /> <source srcset="https://static.thairathaws.store/media/Dtbezn3nNUxytg04aiHuzuI7mzBsoakdodwyXTuwu5uelw.jpg" type="image/jpeg" class="img-responsive img-center" loading="lazy" alt="" /> <img src="https://static.thairathaws.store/media/Dtbezn3nNUxytg04aiHuzuI7mzBsoakdodwyXTuwu5uelw.jpg" class="img-responsive img-center" loading="lazy" alt="" /> </picture></figure>หนี้นอกระบบยังเป็นโจทย์ท้าทายปัญหาหนี้ครัวเรือนไทยจึงไม่ได้ดูน่าวางใจได้อย่างที่แนวโน้มตัวเลขภาพรวมปรับลดลง ที่สำคัญยังไม่ได้สะท้อนอีกมุมหนึ่งของหนี้ที่เกิดจากแหล่งเงินกู้นอกระบบที่ฝังลึกในสังคมไทยมายาวนาน ถึงแม้เรื่องนี้จะได้รับความสนใจจากหลายภาคส่วน รวมถึงมีข้อเสนอแนวทางแก้ไขมาโดยตลอด แต่ก็ยังคงไม่สามารถจัดการกับปัญหาหนี้ได้อย่างยั่งยืนผลสำรวจ SCB EIC Consumer Survey 2566 ชี้ว่าเงินกู้จากแหล่งเงินกู้นอกระบบ3 ยังเป็นแหล่งสำคัญต่อการก่อหนี้ของผู้บริโภค โดยเฉพาะผู้มีรายได้น้อยไม่เกิน 30,000 บาทต่อเดือนที่พึ่งพาหนี้นอกระบบคิดเป็นสัดส่วนมากกว่าครึ่งหนึ่งของเงินกู้ทั้งหมด นอกจากนั้นยังพบว่าผู้บริโภคที่เป็นหนี้นอกระบบยังมีแนวโน้มก่อหนี้เพิ่มเติมใน 6 เดือนข้างหน้ามากกว่าผู้บริโภคที่พึ่งพาหนี้ในระบบเพียงประเภทเดียวอย่างมีนัยสำคัญยิ่งตอกย้ำความเปราะบางต่อสถานการณ์หนี้ของผู้มีรายได้น้อยในระยะต่อไป สอดคล้องกับข้อมูลของธนาคารแห่งประเทศไทยในเอกสารแนวทางการแก้ปัญหาหนี้ครัวเรือนอย่างยั่งยืนในปี 2566 ที่มีความกังวลต่อหนี้นอกระบบของครัวเรือนที่ส่วนใหญ่เป็นผลจากการเข้าไม่ถึงหนี้ในระบบเพราะมีรายได้ไม่แน่นอน โดยระบุว่าราว 42% ของกว่า 4,600 ครัวเรือนทั่วประเทศที่ขอรับความช่วยเหลือแก้หนี้มีหนี้นอกระบบเฉลี่ยถึงคนละ 54,300 บาท นอกจากนี้ ผลสำรวจ SCB EIC Consumer Survey 2566 ยังสะท้อนว่าระยะข้างหน้าในช่วง 6 เดือน ผู้บริโภคกว่าครึ่งมีแนวโน้มที่จะก่อหนี้เพิ่มขึ้น แต่วัตถุประสงค์ของการกู้เงินนั้นเปลี่ยนไป โดยตั้งแต่เกิดวิกฤติ COVID-19 การกู้ยืมของผู้บริโภคในภาพรวมส่วนใหญ่ถูกนำไปใช้ชดเชยสภาพคล่องเพื่อจ่ายค่าอาหารและสินค้าจำเป็นเป็นหลัก หรือคิดเป็น 27% ของเงินกู้ทั้งหมด&nbsp;อย่างไรก็ดีในระยะ 6 เดือนข้างหน้า ผู้มีหนี้ส่วนใหญ่กลับมีแนวโน้มจะกู้เงินเพื่อมาชำระหนี้เก่าที่มีอยู่มากขึ้นแทนที่จะถูกนำไปใช้ในค่าอาหารและสินค้าจำเป็นเช่นที่ผ่านมา นับเป็นข้อบ่งชี้สำคัญว่า ปัญหารายได้ฟื้นตัวไม่สอดคล้องกับรายจ่ายจะยังเป็นแรงกดดันให้ผู้บริโภคต้องเผชิญกับการก่อหนี้ต่อไป และติดอยู่ในกับดักหนี้ยาวนานผ่านวังวนของการใช้หนี้เพื่อต่อหนี้สัดส่วนหนี้ครัวเรือนต่อ GDP จะลดลง แต่คงไม่เร็วนักในระยะต่อไปแม้สัดส่วนหนี้ครัวเรือนต่อ GDP น่าจะปรับลดลงแต่คงไม่เร็วนัก เนื่องจากครัวเรือนกลุ่มเปราะบางยังมีอยู่มากและมีแนวโน้มต้องการก่อหนี้สูงขึ้น แม้ว่าเศรษฐกิจจะฟื้นตัวต่อเนื่อง แต่ผลจากปัจจัยด้านราคาจะทยอยลดลงตามแนวโน้มเงินเฟ้อที่ขยายตัวชะลอลงในปีนี้ นอกจากนี้ หนี้ครัวเรือนต่อ GDP เริ่มปรับตัวลดลงในอัตราที่ช้าลงมากในไตรมาส 4 ปี 2565 ที่ลดลงเพียงแค่ 0.1pp จากไตรมาสก่อนหน้า และนับเป็นการลดลงในอัตราต่ำที่สุดในรอบปีแม้ปฏิเสธไม่ได้ว่าเป้าหมายหลักของการแก้ปัญหาหนี้ครัวเรือน คือ การลดสัดส่วนหนี้ครัวเรือนต่อ GDP ลง (อย่างน้อยกลับมาอยู่ที่ 80% ได้ตามเป้าหมายตามที่ระบุไว้ในเอกสารแนวทางการแก้ปัญหาหนี้ครัวเรือนอย่างยั่งยืนของ ธปท. ที่เผยแพร่ ณ เดือน กุมภาพันธ์ ปี 2566)แต่โจทย์ที่จำเป็นและใหญ่กว่านั้นสำหรับรัฐบาล (ใหม่) และผู้เกี่ยวข้อง คือ ความท้าทายในการดูแลคุณภาพหนี้ให้เป็นหนี้ที่ก่อให้เกิดรายได้มากกว่าเป็นหนี้ที่ถูกนำมาใช้เพื่อชดเชยสภาพคล่องที่เกินจำเป็น พร้อมกับการหาแนวทางสร้างรายได้ครัวเรือนให้เติบโตได้อย่างมั่นคง สามารถดึงหนี้นอกระบบให้กลับมาเป็นหนี้ในระบบได้อย่างมีประสิทธิภาพ เพื่อให้แนวทางในการลดหนี้ครัวเรือนของไทยเป็นไปอย่างยั่งยืนและมีแนวโน้มที่ดีขึ้น "จริงๆ" ได้สักที บทความโดย ดร.ปุณยวัจน์ ศรีสิงห์ นักเศรษฐศาสตร์อาวุโส ศูนย์วิจัยเศรษฐกิจและธุรกิจ หรือ SCB EIC eic@scb.co.th | EIC Online : <a href="http://www.scbeic.com" target="_blank">www.scbeic.com</a>&nbsp;

ทำไมกองทุนประกันสังคมเสี่ยงล้มละลาย ? | Thairath Money Night Stand EP.8
.
กองทุนประกันสังคม มีจำนวนเงินกองทุนสูงถึง 2.67 ล้านล้านบาท และในช่วง 33 ปีที่ผ่านมา การบริหารกองทุนที่มีมนุษย์เงินเดือนเป็นสมาชิก กลับมีผลตอบแทนเฉลี่ยเพียง 1-2% เท่านั้น ซึ่งน้อยมากเมื่อเทียบกับภารกิจการดูแลผู้ประกันตนในอนาคต และเรื่องนี้ จะแก้ไขอย่างไร มีทางออกหรือไม่ 
ฟังจาก ภัณฑิรา เวอร์การา
อนุกรรมการ ที่ปรึกษาการลงทุนสินทรัพย์นอกตลาด กองทุนประกันสังคม และอดีตกรรมการบริหารการลงทุน กลุ่มลูกค้าผู้มีความมั่งคั่งสูง ธนาคาร Goldman Sachs
.
#ประกันสังคม #สำนักงานประกันสังคม #สปส #กองทุนประกันสังคม #สิทธิประกันสังคม #Investment #การลงทุน #ThairathMoney #ThairathMoneyNightStand

Night Stand

ทำไมกองทุนประกันสังคมเสี่ยงล้มละลาย ? | Thairath Money Night Stand EP.8

ประกาศฉบับ 1 เตือน "พายุฤดูร้อน" เช็กจังหวัดไหนบ้าง เตรียมรับมือ "ฝนตกหนัก"

กอ.รมน. ยืนยันไม่มี ฮ. ช่วยน้ำท่วมหาดใหญ่ ตกบริเวณ รพ.ศิครินทร์

ป.ป.ช. มีมติชี้มูลความผิด “คณิต ชินวงศ์” ร่ำรวยผิดปกติ แสดงที่มาเงิน 14 ล้านไม่ได้ ส่งสำนวนถึง อสส. ยื่นคำร้องต่อศาล สั่งให้ทรัพย์สินตกเป็นของแผ่นดิน แจ้งผู้บังคับบัญชาลงโทษไล่ออกใน 60 วัน

Economics

Thai Economics

กองบรรณาธิการ

Tag

แนวโน้มหนี้ครัวเรือนที่ดูเหมือนจะดี

Video

ทำไมกองทุนประกันสังคมเสี่ยงล้มละลาย ? | Thairath Money Night Stand EP.8

“Summary“

Latest

เคล็ดลับซื้อบ้าน “ชาวฟรีแลนซ์” “ดีดีพร็อพเพอร์ตี้” แนะหลักเตรียมความพร้อม

Author

กองบรรณาธิการ